Deniz Üzümü Ne İşe Yarar?

DENİZ ÜZÜMÜ (Ephedra sinica)

Mahalli Adı: Alyanak.

Kökeni ve Yayılışı: Anavatanı, Kuzey Moğolistan ve Çin bozkırlarıdır. Orta Avrupa, Kuzeybatı Amerika, Meksika ve Güney Amerika’da And Dağlarında yetişir. Çin’de 500 yıldır tanınmaktadır. Ephedra majör ve E. distachya türleri İç Anadolu’da, E. camylopoda türü Ege, Marmara, Batı ve Güney Anadolu’da yetişir. Ephedra türünün 40 kadar alt türü mevcuttur.

Ephedra sinica L. türü 500 yıldan beri Çin’de kullanılmaktadır. Kuzeybatı Hindistan’da ve Batı Pakistan’da da yetişir. Bitkinin boyu, 60-90 cm boyundadır. Yaprak, küçük ve pul şeklindedir. İki evciklidir. Bir evcikli de olabilir.

İçerikleri: Pseudoephedrin, tanen, sapon inler, ephedrin alkaloiti, eteri i uçucu yağ, flavonoidler.

Faydalanma Yönleri: Bitkinin kökü hariç diğer bütün organları drog olarak kullanılmaktadır. Düşük kan basıncının yükseltilmesinde ve kan dolaşımı yetersizliğinde başarı ile kullanılır. Bir konuya yoğunlaşmayı sağlayıcı ve güçlendiricidir. İçerdiği ephedrin maddesinden dolayı, bronşlardaki krampları çözdüğünden, bronşsal astım, bronşit, boğmaca, saman nezlesi gibi alerjik rahatsızlıklarda güvenle kullanılır. Yüksek ateş ve şiddetli öksürüğe karşı da etkili bir bitkidir.

Eski çağlardan beri Çin ve Doğu Asya’da, terletici, ateş düşürücü, romatizma ağrılarım ve astım nöbetlerini dindirici olarak yararlanılmaktadır. Günümüzde, genellikle astım nöbetlerine ve yüksek ateşe karşı değerlendirilmektedir.

Yukarıda belirtilen kullanım alanları için dekoksiyon şeklinde hazırlanan çayından, aç karma veya yemek aralarında olmak üzere günde 3-4 defa birer bardak içilir.

Not: Prostat büyümesi, hiperaktif tiroit bezi, yüksek kan basıncı (yüksek tansiyon), anjin pektoris ve glokom durumlarında kullanılmaz- Uykusuzluk, kas titremesi ve baş ağrısı yapabilir.

E. campylopoda (sarı deniz üzümü): Akdeniz bölgesinde yetişir. Meşe ve ardıç üzerinde sarılıcı olarak bulunur. Meyve, 6-8 mm çapında, ateş kırmızısı renktedir. Ekim ayında olgunlaşır. Yalancı üzümsü bir meyvedir. İçinde iki adet tohumu vardır.

E. majör (dik deniz üzümü, dağ buruğu): İç Anadolu’nun taşhk-çalılık yamaçlarında yetişir. Meyve küçük, koyu yeşil renkli, çıplak, küre şeklinde ve üzümsüdür.

E. distachya: Orijini, Akdeniz çevresidir. Kars, Kayseri, Çanakkale çevresinde yetişir.

E. campyfopoda: Ephedrin adlı alkaloitten dolayı, romatizma ağrılarım dindirir, vücudu terletir, ateşi düşürür ve astım şikayetlerini giderir.

Ephedra sinica: Çin’de 5000 yıldan beri bilinen ve kullanılan bir bitkidir. Güney Çin’de deniz kenanna yakın yerlerde yetiştiği halde bugün Kuzey-Batı Hindistan ve Batı Pakistan’da da yetiştirilmektedir. Bitki 60-90 cm boyundadır. Tedavide bitkinin kuru dalları kullanılır. Bileşiminde, Ephedrin alkaloiti ve tanen bulunur. Ephedrin, astıma karsı kullanılır. Eski devirlerden beri Çin’de ve Orta Asya’da terletici, ateş düşürücü, romatizma ağrılarını ve astım nöbetlerini dindirici olarak kullanılmaktadır.