Çuha Çiçeği Ne İşe Yarar?

ÇUHA ÇİÇEĞİ (Primula officinalis-veris)

Mahalli Adı: Bahar çiçeği, ayıkulağı, tutya çiçeği, evvel bahar otu, felç otu.

Kökeni ve Yayılışı: Orman kenarlarında, yol kenarlarında, çalılık altında, çayırlarda yetişir. Doğu Anadolu’da (Ağrı, Erzurum, Kars) dağlarında yetişmektedir.

Bitkisel Özellikleri: Yapraklan, sarı renklidir. Sık çiçek açar. Çiçekleri kıvrık ve koyu san renklidir. İyi bir süs bitkisidir. Kökü kırmızı renktedir.

Çiçekleri çanak yapraklan ile birlikte ilkbaharda hasat edilir. Hasattan sonra en kısa zamanda gölgede kurutulur. Kök hasadı, ilkbahar veya sonbaharda yapılır. Temizlenip, güneşte kurutulur. Hava almayan bir kapta muhafaza edilir.

İçerikleri: Glikozitler, uçucu yağ, flavonoidler, saponinler.

Faydalanma Yönleri: Tohum, kök, çiçek ve yağından istifade edilir. Yağı, gama-linoleik asit (GLA) bakımından zengindir. GLA, linoleik asitten (LA) daha yararlı bir doymamış yağ asididir. GLA, kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar) yapımında daha etkilidir. Metabolik faaliyetler sonucunda, linoleik asit, GLA’ya, o da prostaglandin’e dönüşür. Prostaglandin, hücre fonksiyonlarının düzenlenmesinde hayati öneme sahiptir. Çok yönlü sertleşmeli (multiple sclerosis-MS) hastasında LA’nın GLA’ya dönüşümü olmaz ve arazlar ortaya çıkar. Ancak, bu dönüşüm, aşağıda belirtilen durumlarda gerçekleşmez.

– Doymuş yağlan veya hayvansal yağlan fazla tüketenlerde,

– Çinko eksikliği olanlarda,

– Diyabetlilerde,

– Kolesterolce zengin beslenenlerde,

– Radyasyonda,

– Viral enfeksiyonlarda,

– Kanserde,

– Yaşlılıkta ve

– Fazla alkol alanlarda,

ÇUHA ÇİÇEĞİ YAĞI DAMAR HASTALIKLARINI ÖNLÜYOR

Çuha çiçeği yağı, prostaglandin için bir öncü maddedir. Prostaglandin’in vücuttaki fonksiyonları şunlardır: Kan damarlanm genişletir, tansiyonu düşürür, pıhtı oluşumunu geciktirir, kolesterol sentezini önler, bağışıklık sistemini güçlendirir, zayıflayan kan damarı çeperini iyileştirerek güçlendirir, damar içerisinde kolesterol birikimini azaltır ve buna bağlı olarak damar hastalığını engeller. Sinir sistemi fonksiyonlarının düzelmesine bağlı olarak, kas fonksiyonlan da düzelir.

Çiçeklerden hazırlanan çayı; terletir, sakinleştirir, balgam söktürür, göz hastalıklarında yararlanılır.

Taze yapraklan, çıban tedavisi için, çıbanın üzerine sanlır ve sık sık yeni yapraklarla değiştirilir.

Sinir bozukluğundan kaynaklanan uykusuzlukta: Bir birim kediotu kökü + iki birim binbirdelikotu + üç birim şerbetçiotu kozalağı + beş birim lavanta çiçeği + on birim çuha çiçeği karışımına ait infusyon çayından günde 2-3 defa birer bardak içilerek faydalanılır.

Çayı; kan temizlenmesi, nikriz ve romatizmada veya romatizma ve nikrize yatkın kişiler birer bardak içerler. Sindirim sistemini ve kalbi güçlendirmek, migreni, sinirsel baş ağrılarını hafifletmek, kalp kasları iltihabını kurutmak, mesane taşını düşürmek maksadıyla içildiği gibi ödem ve kalp krizine yatkınlığa karşı da başarı ile değerlendirilir.

Kan temizliği için; bir birim ısırgan otu yaprağı + bir birim hindiba kökü + 3 birim mürver filizleri +3 birim çuha çiçeği karışımından çay hazırlanarak, günde birkaç defa birer bardak içilir. Bu karışım aynı zamanda; idrarı artırır, vücudu zindeleştirir, kalbi güçlendirir ve krampları çözer.

BU ÇAYI İÇEN UYKUSUZ KALMIYOR

İçerdiği saponinden dolayı, idrar ve balgam söktürür, hafif yatıştırıcı etkiye sahiptir. Özellikle, üst solunum yollan balgamının söktürülmesinde ve göğüs yumuşatılmasında çok etkilidir. Soğuk algınlığında, bronşitte, öksürük durumlarında ve nöbet titremelerinde, migren ağrılarında, sinirsel kaynaklı baş ağrılarında ve uykusuzlukta güvenle kullanılabilir. Gevşetici ve sakinleştirici özelliğinden dolayı strese karşı oluşan bedensel tepkileri sakinleştirerek dinlendirir, uyku verir. Bu maksatla, çayından, yemek aralarında olmak üzere birer bardak içilir. Çayı, %2-3’lük dekoksiyon şeklinde hazırlanır.

Uykusuzluk sorununu çözmek için; Birer birim sarı kantaron, şerbetçiotu kozalağı, kediotu kökü, iki birim lavanta çiçeği, beş birim çuha çiçeği kökü karıştırılır ve bu karışımdan 2 g alınır. Bu çay, infüsyon şeklinde demlenir. Bu çay, yemek aralarında veya yemeklerden 30 dakika evvel ve günde 2-3 defa, sıcak sıcak birer bardak içilir.

Öksürük için; Çuha çiçeği kökünden hazırlanan %5-7’lik infüsyon çayından 2 saat ara ile gün boyu, birer yudum içilir.

Not: Çok ender de olsa, primer alerji rahatsızlığı olanlarda, alerjik tepkiler görülebilir. Uygun dozda, bir yan etkisi saptanmamıştır.