Zerdeçal Ne İşe Yarar?

ZERDEÇAL (Curvuma longa L.)

Diğer İsimleri: Hintsafranı, sanboya, zerde çöp.

Zerdeçal Nerede Yetişir?

Zerdaçalın anavatanı, Hindistan olmakla beraber bazı tropikal ülkelerde kültürü yapılmaktadır. Çin, Malezya, Endonezya, Sri Lanka, Jamaika, Haiti, Tayvan’da tarımı yapılmaktadır.

Zerdeçal Nedir? Zerdeçalın Bitkisel Özellikleri Neler?

Bitki, rizomlu, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Rizomları, armut ve parmak biçimindedir. 3-7 cm uzunlukta, 1.5 cm genişlikte ve serttir. 60-100 cm kadar boylanır. Yaprak büyüktür. Çiçek sarı renklidir.

Rizom; karabibersi, baharlı, ağır, keskin kokulu, aromatik, yakıcı, acı lezzetlidir.

Zerdeçalın İçeriği: Baharat; uçucu yağ (%3-5), kurkumin (sarı renge boyar madde), rezin, reçine, renk maddeleri, nişasta (%50) bulundurur. 100 g baharatta; 1480 Kcal enerji, 11.4 g su, 7.8 g protein, 9.9 g yağ, 64.4 g karbonhidrat, 6.7 g lif, 6 g kül, 182 mg Ca, 41 mg Fe, 193 mg Mg, 268 mg P, 2525 mg K, 38 mg Na, 4 mg Zn, 26 mg C vitamini, 5 mg niasin içerir. En önemli bileşenleri; turmeron ve ar. turmeron (%50-60), zingiberen (%25), ar.kurkumen + (3-bizabolen (%6), zingeberen, atlanton, kurkumin, 1.8-sineol, a-felandren, p-simen, karyofilen, 0- seskifelandren, limonen, farnesen, P-kurkumen, ksantorizol, dehidratureron ihtiva eder.

Zerdeçal Ne İşe Yarar?

Drog, parmak rizomundan elde edilir. Bu rizomlar, 3-7 cm uzunlukta, sert, üst-dış yüzü sarımsı veya esmer, iç yüzü sarı veya sarımsı esmer renklidir. Çiğnendiği zaman tükürüğü sarıya boyar. Rizomun kokusu özel, tadı acımsıdır. 0.2-0.5 g’lık dozlar halinde tozundan günde 1-2 defa alınır. Dekoksiyon (%2-5) şeklinde hazırlanan çayından; midevi olarak faydalanıldığı gibi, safrayı artırma, gaz söktürme ve çeşitli maddeleri (gıda maddeleri, ipekli kumaşları, ince derileri boyamada da değerlendirilir.

Zerdeçal Nasıl Kullanılır?

Kıymetli ve eski baharatlardandır. Öğütülmüş baharat mutfakta et, yumurta yemeklerine renk vermek için ilave edilir. Su ürünü, pilav, salata (patates, tavuk), salata sosunda kullanılır. Baharat karışımı; turşu, sebze, balık çorbası, kuzu ve dana etinde yararlanılır. Baharat veya gıda sanayiinde aroma ya da renk vermek için turşu, çorba, puding, sofra hardalı, sos ve et ürünlerinde kullanılır. Ayrıca, kozmetik ve eczacılıkta yararlanır.