Yılan Yastığı Ne İşe Yarar?

YILANYASTIĞI (Arum maculatum L.)

Diğer İsimleri: Yılanyastığı, yılanekmeği, filkulağı, yılanbıçağı. Mersin’de kabarcık, Antalya yöresinde acısoğan, Sivas’ta livil, Samsun-Tokat yöresinde nivik olarak anılır.

Yılan Yastığı Nerede Yetişir?

Yılan yastığı Avrupa kökenlidir. Kaya diplerinde, rutubetli yerlerde, çalılıklar altında, killi, hafif yapılı-siyah topraklarda, humuslu ve organik maddelerce zengin topraklarda yetişir. Ilıman iklimli bölgeler, yayılma alanıdır. Ülkemiz, Arum türleri bakımından zengindir. A. dioscoridis, Muğla, Antalya; A. italicum, Karadeniz Bölgesi ve A. orientaîe, Karadeniz ve Batı Anadolu’da bulunur.

Yumruları, doğadan sökülerek, süs bitkisi olarak ihraç edilmektedir.

Yılan Yastığı Nedir? Yılan Yastığı Özellikleri

Rizom köklü olan yılan yastığı, çok yıllık, 30-60 cm boyunda, gövdesiz ve otsu bir bitkidir. Yaprakları, uzun saplı, kenarlan açık sarı renkli, düz kenarlı, parlak yüzlü ve ucu sivridir. Çiçek, yaprakların ortasından çıkar. Çiçek sapı uzun, düz ve yeşil renklidir. Çiçek, kendine döllenir. Çiçek, döllendikten sonra açar. Çiçek ekseninin uç kısmında erkek çiçek, alt kısmında da dişi çiçek bulunur. Döllenen çiçeklerden oluşan meyveler-taneler önceleri yeşil renklidir fakat olgunlaştığı zaman kırmızı bir renk alır. Yılan yastığının kokusu pek hoş değildir. Nisan-Mayıs’ta çiçek açar, Temmuz-Eylül’de meyvelerini olgunlaştırır. Yaprakları, ilkbaharda taze iken hasat edilerek yemeği yapılır. İçerdiği maddelerden dolayı, yeni hasat edildiği zaman cildi kabartır. Bu nedenle, hasattan sonra 3-5 saat bekletilir. Meyve, sonbaharda ve kırmızı renk aldığı zaman hasat edilir.

İçerikleri: Rizomlarında; saponin, aroin ve arodın maddeleri vardır ve bu maddeler zehir etkisine sahiptir. Siyanhidrik asidi ise zehirsizdir, nişasta, müsilaj, zamk da içerir. Yaprakta; conicin benzeri alkaloitler, asetat glikoziti, nicotin bulunur. Meyvelerinde, licopin adlı renk maddesi içerir. Licopin, çok az sayıda bitkide (domates, karpuz, kırmızı biber vd.) bulunur.

Yılan Yastığı Ne İşe Yarar?

Yılan yastığının yaprağından, rizomundan ve meyvesinden istifade edilir. Zehirli bitkilerdir. Bu nedenle, sadece harici olarak kullanılırlar. Rizomlar, ihtiva ettiği zehir etkili maddelerden dolayı taze iken yendiğinde hayvan ve insanda zehirlenmelere sebep olur. Kurutulduğu veya pişirildiği zaman bu zararlı etkisini kaybeder. Zehirleme etkisi; kusma, kalp çarpıntısını artırma, ağır zehirlenmelerde— göz bebeğinde genişleme, tükürük salgısında artma görülür. Çıplak elle dokunulsa dahi elde, dilde ve ağızda şişmeler görülür. Fazla alımda ölümler de olabilir. Bu nedenle, zehirlilik belirtisi görülür görülmez, doktora başvurulmalıdır.

Yumrular, kurutularak veya pişirilerek yenmelidir. Tedavi amacıyla müshil söktürmede ve balgam söktürmede, yaraların iyileştirilmesinde, dışkılamayı kolaylaştırmada faydalanılır. Yaprakları, yaraları iyileştirmede yararlanıldığı gibi yöresel olarak hazırlanan değişik yemek yapımında da değerlendirilir.

YILAN YASTIĞI ÇOK DİKKATLİ KULLANILMALIDIR

Taze yumru ve yapraklar, haricen çıban açıcı, yara iyi edici (basura karşı) ve kanı ciltte toplayıcı olarak kullanılır. Çayı infüsyon şeklinde hazırlanıp sabah akşam birer bardak içilir. Kuru yumru dilimleri ile yapraklar, haricen cilt üzerine konur ve sık aralıklarla değiştirilir. Basur için yumru, toz haline getirilip kakao yağı ile yoğrulur ve elde edilen macun-şaft makata konulur. Yara, iltihap, egzama ve kaşıntı gibi durumlarda da infüsyon suyu ile pansuman yapılır.

Not: Zehirli olduğundan, doktor kontrolünde alınmalıdır.