Yakı Otu Ne İşe Yarar?

YAKI OTU (Epilobium parviflorum)

Mahalli Adı: Meragülü, küçük çiçekli yakıotu.

Yakı Otu Nerede Yetişir?

Yakı otu ülkemizde Kuzey Anadolu bölgesinde yaygın olarak bulunmaktadır. Kafkaslarda, kıraç alanlarda, orman kenarlarında geniş olarak yayılmıştır. Nemli ve sulak yerlerde, ark ve kanal kenarlarında yetişir. Çok sayıda türü vardır. Tababette 4 türünden faydalanılır. Şifalı olanlar; Alp yakı otu (E. anafalidifoliiium), bataklık yakıotu (E. palustre), tepe yakıotu (E. collinum), dağ yakıotu (E. montanium), koyu yeşil yakıotu (E. obscrum), kırmızı yakıotu (E. roseum), küçük çiçekli yakıotu (£. parviflorum), mızrak yapraklı yakıotu (E. Icmzeolatum), çakıl yakıotu {E. fleischer)’dux. Diğer türler zehirlidir. Ülkemizde, 21 türü yetişmektedir.

Yakı Otu Nedir?

Yakı otu, 15-60 cm kadar boylanan, az dallanan ve otsu bir bitkidir. Gövde diktir ve dallanır. Üzeri, ince uzun tüylerle kaplı, otsu bir bitkidir. Kök gövdesi-toprak altı kısmı- toprağa paralel olarak gelişir, gövde diktir. Yapraklar almaşıklı olup çıplak ve mızrak şekillidir. Yakı otunun yaprağı, 2-6 ve 1-2 cm boyutlarda, alt kısmı yuvarlak, üst tarafı daha fazla tüylü ve sapsızdır. Mor, kırmızı veya beyaz çiçekleri vardır. Çiçek, bir çiçek salkımında toplanmıştır. Meyve, çok tohumlu dört adet kutucuktan ibarettir. İçerisinde, pamuksu tüylerle kaplı tohumlan vardır. Yakı otu tohumları uzun, beyaz kekillidir. Bitki Haziran-Ağustos aylarında çiçek açar, Eylül’de meyvesi olgunlaşır.

Yakı Otu Ne İçerir?

Yapraklarında yapılan analizlerde %10 kadar pirokallol grubu aşı maddeleri vardır. %15 kadar selikli maddeler, %0.1 alkaloitler, şeker, pektin maddeleri, %190 mg C vitamini tespit edilmiştir. Tohumlarında %40-45 sabit yağ bulunur. Bitkinin tümü; tanen, şekerler, yağ, müsilaj içerir.

Yakı Otu Ne İşe Yarar?

Kökleri; kabız edici-ishali durdurucu ve yumuşatıcı olarak gargara şeklinde kullanılır. Şifalı türlerinin kök, yaprak, sap ve çiçeklerinden faydalanılır. Çiçeklenme devresinde hasat edilip kıyılır ve gölgede kurutulur. Kurutulmuş otundan hazırlanan çay, iltihaba karşı antiseptik etkiye sahiptir. Şişkinlikleri giderir. Bu etki, bünyesindeki aşı maddelerinden ve selikli maddelerden ileri gelir.

Şifalı kısımlarından infüsyon şeklinde hazırlanan çayı; öncelikle ve Özellikle prostat iltihabını kurutma başta olmak üzere, karaciğer hastalıklarında, böbrek ve mesane taşlarının düşürülmesinde, iltihap kurutmada, idrar söktürmede, onikiparmak bağırsağı ülserinde bağırsak bakterilerinin dengesini düzeltmede ve mesane kanserinde sabah ve akşam yatmadan evvel birer fincan içilir. Ayrıca; sara ve kabızlığın giderilmesinde de faydalanılır. Yaprakları; yaraların üzerine konarak şişkinliği dindirir, iltihabı kurutur. Vücutta biriken toksik maddelerin atılmasında yararlanılır. Bu maksatla, çay olarak dahilen kullanılır.

ŞİŞLİK VE İLTİHAP İÇİN BİREBİR

Halk tababetinde yapraklarından ve otundan hazırlanan çayı mide- bağırsak hastalıklarında ishale ve dizenteriya’ya karşı antiseptik olarak mide-bağırsak ağrısında, gastrit ve kolitlerde iltihap kurutucu olarak ve prostat sorununun giderilmesinde istifade edilir. Yapraklar, şişliklerin üzerine konarak şişkinlik indirilir ve iltihabı kurutulur.

Not: Aralıksız, uzun süreli içilmemelidir.