Vanilya Ne İşe Yarar?

VANİLYA (Vanilla planifolia Andr.)

Diğer isimleri: Vanilla, vanille.

Vanilya Nerede Yetişir?

Vanilya, Meksika kökenli olup Orta Amerika’nın sıcak (23-29 °C) ve nemli ormanlarında yabani olarak yetişir. 1520’de Cortez tarafından Avrupa’ya tanıtılmıştır. Madagaskar gibi tropikal bölgelerde yetiştirilmektedir. Vanilya, Komor, Brezilya, Guyana, Tanzanya, Uganda, Endonezya, Porto Rica’da ticari anlamda yetiştirilmektedir.

Vanilya Nedir? Vanilyanın Özelikleri:

Vanilya çok yıllık bir bitki olarak tırmanıcı ve 12-15 metre boylarında gözlenir. Vanilya 3. yıldan itibaren çiçek açmaya başlar, 10-12. yılda verim en yüksek seviyesine ulaşır. Vanilya çiçekleri elle tozlaştırılır. Meyvesi ise 6 ila 9 ayda olgunlaşır. Vanilya meyvesi 2-4 cm genişlikte ve 15-25 cm uzunluğunda, yassı, iğ gibi iki uca doğru incelen, parlak siyahımsı renkli ve üzerinde vanilin kristallere sahiptir. Yeşil meyve, kokusuzdur ve lezzeti yoktur. Meyve, bir seri işlemden (küring) sonra istenen renk, koku ve lezzeti kazanır.

Vanilya İçeriğinde Ne Bulunur?

İşlenmiş vanilya; vanilin (%0.5-2.5), ikincil aroma bileşikleri (helyotropin), uçucuyağ, reçine, organik asit, sabit yağ, vanilin (%l-4), rezin, şeker, zamk, tanen, mum (%11) ve su içerir. Vanilin, tek başına aroma taşımaz. Vanilya aromasında 170 civarında uçucuyağ bileşiği mevcuttur. En fazla; vanilin (%21), p hidroksi benzaldehit (%0.2), p_hidroksi benzil eter (%0.02), asetik asit (%0.02), anisalkol, anisaldehit, anisik asit, helyotropin, esterler, aldehitler, alkoller, glukovanilin, glukovanilil alkol bulunur.

Vanilya Ne İşe Yarar? Vanilyanın Faydaları:

Vanilya genellikle hoş kokusuyla bilinir ancak vanilya ne işe yarar diye merak edenlerin sayısı oldukça fazladır. Vanilya kültürü yapılan bir bitkidir ve olgunlaşmadan önce hasat edilip suda haşlanan meyvesinden faydalanılır. Vanilya meyvesinin kokusu özel, kuvvetli ve tadı acıdır. Vanilin, kuvvetli koku verici olmasından dolayı baharat olarak değerlendirmesi yaygındır. Kurutulan meyveler toz haline getirilip hap yapılarak kullanılır. Vanilya hapları midevidir. Vücudu kuvvetlendirir, cinsel gücü artırır, sinir sistemine etki ederek uyarıcı etkisinden yararlanılır. Ruhsal bunalımı yatıştırır, ateşi düşürür, hazmı kolaylaştırır, sinirleri yatıştırır, bronşları temizler, öksürüğü 1 söktürür. Bu maksatla, günde 0.2-0.3 g’ını birkaç defada almak gerekir.

Vanilya Nasıl Kullanılır?

Öğütülmüş ürün ve türevleri, şekerli fırın ve süt ürünlerinde, alkolsüz içeceklerde, bazı sos, çorba ve salatalarda değerlendirilir. Gıda sanayinde, şekerli ve unlu ürünlerde, dondurmada, çeşni ürünlerinde, jelatin, pudinglerde, çeşitli süt ürünlerinde değerlendirilir. Ayrıca, parfümeri ve kozmetik sanayinde kullanılır.

Not: Yüksek dozu kusma yapar.