Rezene Ne İşe Yarar?

REZENE NE İŞE YARAR? (Foeniculum vulgare Miller.)

Rezene Diğer Adı: Cumhur, Raziyane, Rendene, Sincibil, Melötüre, Moyona

Rezene Nerede Yetişir?

 Akdeniz Bölgesi ve Batı Asya kökenlidir. Yabani formları ve kültür formları değişik yollarla dünyanın her yerine yayılmıştır. Ülkemizin hemen her tarafında kültür formları yetiştirilmektedir.

Rezene Nedir?

Bir veya çok yıllık, dik büyüyen 1-2 m yükselen, dallanan otsu bir bitkidir Gövde çıplak, düzdür. Yapraklar uzun saplı bileşik yapraktır. Yapraklar ince-uzun ve parçalıdır. Her dalın ucunda bir çiçek kümesi vardır, şemsiyegillerdendir. Bitki, Mayıs-Haziran’da çiçek açar. Çiçek sarı, beyaz renklidir. Çiçek, yapraklar ve gövde özel kokuludur.

Rezene İçerikleri: Etkili maddeleri, uçucu yağdır (%2.5-3.5). Uçucu yağın en önemli bileşeni anethol, foeniculum ve methylcavicol’dür. Uçucu yağın terkibinde %50-60 anetol (bu nedenle anasonla aynı aromaya sahiptir. Fenchon maddesinin aroması ise kafuru andırır), %10-12 keton, fenkson, pinen, dipenten, çire aldehidi vardır. Meyvelerin terkibinde; %12-13 sabit yağ, bununda %60 petrozelin, %22 olein, linol, palmitin asitlarinin glisenitlerinden ibarettir. Meyve endosperminde, %12 yağ, %14 protein içerir. Ayrıca meyvede şeker, uylal maddeler, muhtelif asitler, kakanlar vardır. Otunda %0.45 oranında uçucu yağ ve flavonoidler (kversetin, fenikulyarin) saptanmıştır. Yapraklarında karotin ve %130 mg C vitamini vardır. Kökte, yüksek oranda (%90 civarında) apiol içerir. Buna karşılık, anethol ve myristicum oldukça azdır.

Rezenenin Faydaları; Rezene, eskiden beri bilinen ve faydalanılan bir bitkidir. Bitkinin taze yaprak, sürgün ve tohumlarından faydalanılır. Öteden beri gaz söktürücü, midevi ve göz kuvvetlendirici olarak değerlendirilmektedir. Bugün de aynı maksatlarla geniş şekilde kullanılmaktadır.

Rezene, idrar söktürücü, iştahı açıcı, gaz giderici, sindirimi kolaylaştırıcı, yatıştırıcı, kalp çarpıntılarını giderici, çocuk emziren annelerin sütünü artırıcı, çocuklarda sıkça görülen karın ağrılarını dindirici özelliklerinden yararlanılmaktadır. Bu maksatlara yönelik olarak, dövülmüş tohumundan, taze veya kuru herbasından infüsyon şeklinde hazırlanan çayı içilir.

Tıpta, kronik mide-bağırsak hastalıklarında, midenin hazım gücünü artırmada ve ağrısını almada kullanılır. Meyve ve meyvesinin uçucu yağı muhtelif ilaçların yapımında balgam kesici öksürük ilacı olarak alınır. İçerdiği etanol, a-tokoferolden daha fazla antioksidant etkisine sahiptir.

Meyvelerinin uçucu yağından hazırlanan rezene suyu, çocuklarda meydana gelen karın ağrılarında, ağrıyı sakinleştirici olarak, midenin hazım gücünü artırmak maksadıyla içilir.

Rezeneden elde edilen eterik yağ, parfümeride, yemeklere çeşni vermede, konserve, likör, sabun ve ekmek yapımında değerlendirilir. Tohumundan elde edilen yağı, sabun sanayinde kullanılır.

Rezenenin kökü, sapı ve yaprakları, turşuya aroma vermek için ve turşuya dayanıklılık sağlamak için ilave edilir. Çiçekleri ise arılar için iyi ve zengin bir nektar kaynağıdır.