Mürver Ne İşe Yarar?

MÜRVER NE İŞE YARAR? (Sambucus nigra)

Mürver Diğer Adı: Kara mürver, patlangıç.

Mürver Nerede Yetişir?

 Ülkemizde doğal olarak yetişir. 20 kadar türü vardır. Mürver, yeraltı suyunun belirleyicisidir.

Mürver Nedir?

Çok yıllık, 10 m kadar boylanan otsu bir bitkidir. Kış aylarında çiçeğini döker. Çalımsı bir ağaççıktır. Yapraklarını dökmez. Yaprak, almaşıklı ve parçalıdır. Çiçekleri beyaz renkli ve toplu halde bulunur. Mayıs-Haziran aylarında çiçek açar. Çiçek, kuvvetli kokuludur. Tadı, önce tatlımsı olduğu halde olgunlaştıkça acı lezzetli olur. Meyveleri kabuksuzdur. Rengi önceden yeşil, sonradan koyu mavi bir renk alır. Çiçekler saplarıyla birlikte hasat edilir fakat daha sonra saplardan ayrılır ve gölgede kurutulur. Hava almayan bir kapta muhafaza edilir.

Mürver İçerikleri: Yaprak ve çiçekte; isoquercitin, kampherol içerikli flavonlar, rutin, sambunigrin, tanen, asit hidrosiyanik glikoziti, eterli yağlar, organik asitler. Meyvelerinde; meyve asitleri, C ve P vitaminleri, şeker, anthocyan boyar madde, eterli yağ, çeşitli mineraller, acı maddeler, tanen, valerian asidi.

Mürverin Faydaları: Yaprak, çiçek, kök ve meyvelerinden yararlanılır. Çiçeğinden infüsyon (%4-8) şeklinde hazırlanan çayı; vücudun terletilmesi yoluyla ateş düşürmede, sakinleştirerek vücudun rahatlatılmasında, üst solunum yolları iltihabının kurutulmasında, sinüzit ve saman nezlesi iltihabında, grip ve soğuk algınlığında başarıyla kullanılır. Özellikle nezleden kaynaklanan duyma zorluklarında ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde önemi büyüktür. Aynı zamanda kanı temizler, beden kokusunu alır, güneş yanığını ve deri hastalıklarını tedavi eder. Anne sütünü artırır.

Meyveleri ve köklerinde müshil etkisi olduğundan dışkılamayı kolaylaştırır. Yapraktan dekoksiyon şeklinde (%4-8) hazırlanan çayı, kolay dışkılamada, romatizmada ve idrar tutukluğunda yemek aralarında birer bardak içilir.

Yapraktan hazırlanan lapa; yaralanmalarda, burkulma ve ezikler ile don kabarcıklarında ilgili yerin üzerine kapatılıp sarılır.

Merhemini hazırlamak için; lapa, yağda pişirilip süzülür. Usare, vazelin ile kıvamlandırıldıktan sonra merhem olarak kullanılır. Merheminin hazırlanmasında, taze sinirli ot yaprağı + pelin yaprağı + mercanköşkü yaprağı karışımının kullanılması, hazırlanan merhemin etkisini yükseltir.

Yaprak ve çiçeklerinden hazırlanan tentürü; vücudun savunma sisteminin güçlendirilmesinde (zayıf kalan çocuklara yardımcı olmak amacıyla), küçük çocuklar ve bebekler nezle olduğu zaman bir bardak suya 6-10 damla damlatılıp karıştırılır. Yemek aralarında olmak üzere günde 3 defa birer bardak içilir. Büyüklerde ise bir bardağa 20-30 damla damlatılarak içilir.

Sambucus ebuîus L. (yabani mürver) türü; 60-120 cm boyunda, beyaz çiçekli, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Tarla ve hendek kenarlarında bulunur. Çiçekli dallan, tanen, uçucu yağ, acı maddeler, organik asitler ve boyar maddeler taşır.

Bu türün kök, yaprak ve meyvelerinden infüsyon (%5) şeklinde hazırlanan çayı; idrarın artırılmasında, kolay dışkılamayı sağlamada, vücudun üşütüldüğü zamanları terletilmesinde faydalanılır.

Kökünden, infüsyon şeklinde hazırlanan çayı aç karına içildiğinde safrayı artırır ve dışkıyı yumuşatır.

Meyveden, mor renkli elde edilen boyar madde boyamacılıkta değerlendirilir.

Not: Kullanılacak meyveler olgun olmalıdır. Ham meyve, hafif zehirlidir. Mutlaka çayı hazırlanmalıdır. Çiğ tüketilen meyve; kusma, ishal veya mide bulantısı yapabilir.