Kayısı Ne İşe Yarar?

KAYISI NE İŞE YARAR? (Prunus armonica L.)

Kayısı Diğer Adı: Zerdali.

Kayısı Nerede Yetişir?

 Çin kökenli olmakla beraber, çok sayıdaki ülkede yetişmekte ve tanmı yapılmaktadır. Ülkemizde, en fazla Malatya, Erzincan, Amasya, Bursa, Çorum, Niğde, Kayseri’de yetiştirilmesine rağmen hemen her ilde yetiştirilmektedir. Çok sayıda kültür formu bulunmaktadır.

Kayısı Nedir?

 Çok yıllık, 10 m kadar boylanan, dikensiz, tüysüz, yaprağını döken, dallanan, dik büyüyen bir kültür bitkisidir. Yaprak, mızrak şeklinde uzunca, kenarlan dişli, ucu küt veya sivridir. Çiçek, pembe veya beyaz renklidir. Yapraklardan daha önce açar. Kendine döllenir. Meyve, üzeri tüylü veya çıplak, sanmsı-turuncu renklidir. Bir adet sert kabuklu ve bademe benzeyen tohumu vardır. Tohumunun, meyve eti ile birlikte yenmesi önerilir. Sofralık ve kurutmalık olarak çeşitleri vardır.

Kayısının İçerikleri; Kayısı meyvesi, yüksek oranda şeker, nişasta, protein, pektin, pektoz selüloz, organik maddeler, vitamin A (karoten 405 ?g/100 g), B, B2, C (10 mg/100 g), E, P, PP, Folik asit, az miktarda K2O, CO3, P2O5, CO, daha az miktarda Na20, CaO, MgO, FeC^, C1 ve eseri miktarda Zn, Al ve Cu içermektedir. Kayısı, minerallerden potasyum ve vitaminlerden B karoten yönünden çok zengindir. Çekirdek-tohum, sabit yağ, karotenoid içerir. Yaprak, amygdalin içerir.

Kayısının Faydaları

Yaprak, meyve ve tohumundan yararlanılır. Meyve, etlidir. Taze ve kurusu, severek yenilir. Tohumu da meyvesi ile birlikte yenir. Çekirdek-tohumdan elde edilen yağ, badem yağı yerine kullanılır.

Kayısı, karaciğerin tahrip olan kısımlarını onarır, kan yapıcı olduğundan kansızlığı giderir. Cildi güzelleştirir, kemikler ile dişlerin düzgün ve sağlam gelişmesinde rol oynar, dişlerin sağlam ve kuvvetli olmasını sağlar, saça olumlu etki eder. Yüksek oranda beta-karoten içerdiğinden doku ve hücrelere zarar veren moleküllerin etkisini ortadan kaldırarak vücudu kansere ve ülsere karşı korur, ülseri iyileştirir. Sinir zafiyetini giderir. Uyku verir. Beyin yorgunluğunu geçirir. İştahı açar ve hazmı kolaylaştırır. Nekahet devresini kısaltır. Raşitizmde faydalıdır. Bağırsakları çalıştırır, kabızlığı giderir. Yüz ve boyuna tazelik ve güzellik verir. Böbrek taşını azaltır, üreme sistemi üzerine olumlu etki eder, vücuda canlılık verir, kalp kaslarını güçlendirerek düzenli çalışmasını sağlar, stresi giderir, beyinin düzenli çalışmasına yardım eder.

Kayısıda Bulunan A Vitamini Ne İşe Yarar?

Vitamin A, vücudu ve organları saran epitel doku ve gözün sağlığı, endokrin bezlerinin çalışması için gereklidir. Ayrıca, kayısının sodyumca fakir, potasyumca zengin oluşu, bazı özel diyetlerin düzenlenmesinde yardımcı olabilir. Sodyum ve potasyum vücut sıvılarının ozmotik basıncı ve asit baz dengesi için gereklidir. Potasyum yetersizliğinde, glikojen yetersizliği görülür. Kayısı; konjestif kalp yetmezliğinde, böbrek hastalıklarında, asit toplanması gereken hepatıt sirozda ve uzun süre kartikosteroit tedavisi gören kişiler tarafından kullanılabilir.

Yaprak, içerdiği amygdalin’den dolayı, derelerde balık avlarken balıkların sersemletilmesinde kullanılır.