Gelincik Ne İşe Yarar?

GELİNCİK NE İŞE YARAR? (Papaver rhoeas L.)

Mahalli Adı: Gelincik, aşotu.

Gelincik Nerede Yetişir?

 Çok seçici olmamakla beraber, besin maddeleri ve su bakımından yeterli topraklarda bulunur. Özellikle kireççe zengin topraklarda, tınlı, killi topraklarda yetişir. Tarım yapılan alanlarda, boş tarlalarda, kırlarda, yol kenarlarında, harabeliklerde yet

 

işir. Ülkemizde, hemen her bölgede rastlanır. Türkiye’de, 16 kadar, bir yıllık papaver türü yetişmektedir.

Gelincik Nedir, Gelincik Özellikleri?

 

 Boyu 30-60 cm kadar olan, bir yıllık, dik gelişen, dallanma gösteren, otsu bir bitkidir. Gelincik sapı, kısa ve sık tüylerle kaplıdır. Yapraklar, sapta almaşıklı olarak bulunur. Üstten dallanmaya başlar. Gelincik yaprakları parçalıdır. Alt yapraklarda derin ve fazladır. Yaprakların orta damarı alt yapraklarda daha belirgindir. Bitkinin tamamı tüylüdür. Her dalın ucunda bir çiçek bulunur. Çiçek, Mayıs-Temmuz aylarında açar. Çiçeklerin taç yapraklan pembe, kırmızı, mor renktedir. Meyve, kapsül şeklindedir ve küçüktür. İçerisinde çok sayıda (10000-20000 adet) tohum vardır. Bin tane ağırlığı 2 g’dan daha düşüktür. Tohumlar çimlenme gücünü birkaç yıl muhafaza edebilir. Tohum böbrek şeklinde ve koyu kahve renklidir. Çiçek hasadı, çiçeklenme zamanında, yaprak hasadı rozet devresinde iken yapılır.

Gelincik İçeriği: Zengin bir içeriğe sahiptir. Renkli yapraklan, kırmızı renkli boyar madde, reçine, reaginin alkaloiti (rheaddin), kısmen morfin, yağlı madde, helme, haşhaş asidi, readin; bitkinin petaty kısmında ise zamk, müsilaj, şeker, çeşitli alkaloitler, antocyanin glikoziti; tohumlarında sabit yağ içerir.

Gelincik Faydaları: Taç yaprakları ile meyve ve tohumlarından istifade edilir. Taç yaprakları ve meyveleri içerdiği renk maddelerinden dolayı renklendirici olarak kullanılır. Morfin ve türevlerinden dolayı sakinleştirici etkiye sahip olup, kronikleşmiş öksürükte, asabiyeti yatıştırmada, ağrıları dindirmede, uykusuzluk hallerinde yararlanılır. Meyveleri; mide ağrılarının giderilmesinde, göğüs yumuşatılmasında, gece altına kaçıran çocukların tedavisinde, dizanteride, özellikle kalp çarpıntılarının sakinleştirilmesinde, kadın hastalıklarının iyileştirilmesinde yararlanılır. Hatta küçük çocuklardaki şiddetli ve devamlı öksürüklerin durdurulmasında faydalanılır. Bu maksatlarla infüsyon (%1) şeklinde hazırlanan çayından günde birkaç fincan içilir. Zayıf etkilidir. Uykusuzluk hallerinde, yatmadan 1-2 saat önce bir bardak içilebilir. Gelincik içeriğindeki müshilden dolayı da, dışkılama kolaylığı sağlar.

Yapraklardan yöresel yemekler hazırlanabilir. Haşhaş, nane, kısamahmut, mersin, menekşe, oğulotu, pelin ve okaliptüs karışımından çay hazırlanabildiği gibi şurubu yapılarak da değerlendirilir.

Yaprakları, yanıkları iyileştirir, kan tükürmeyi ve kan kusmayı önler, astım, nefes darlığı, göğüs nezlesi ve bronşiti rahatlatır, boğmacayı keser.

Çiçeği, su içerisinde şişede güneşte bekletilerek çıkarılan suyuna- şerbete, limon suyu ilave ederek yaz aylarında içilir.